Die Sache ist zu machen: rasch u. gross, Hirsch hat es durch die Land u. Handels = Company deren Züge ich Ihnen entwarf. Hirsch’s Unternehmung war Spielerei, Prahlerei u. nicht ausgedacht. Ein Gemeinwesen besteht nicht nur aus Ackerbau. Was von diesen Millionen noch nicht ver= wirthschaftet ist, wird nothgedrungen in die Ansiedlung einer allumfassenden Ansiedlung zufliessen müssen. Aber darauf möchte ich eine Rechnung nicht gründen,  stützen, ebensowenig wie auf andre „Wohlthäter“. Die Landcompany kann nur Erfolg haben, wenn sie nicht auf Rachmones, sondern auf wirthschaft= lichen Interessen beruht. Vielleicht gelingt es mir, finanziell werthvolle vortheil= hafte Concessionen zu erzielen. Dann hören Sie wieder von mir. Ich reise morgen Früh nach Konstanti= nopel. Wenn ich zurückkehre, wie lange ich dort bleibe  weiss ich noch nicht. Sollten Sie mir etwas mitzutheilen haben, benützen Sie bitte die Vermittlung des Mr. Greenberg 80 Chancery Lane, der immer meine Adresse hat! Ihr sehr ergebener Herzl

The thing can be done; quickly and on a large scale, through the Land and Trade Company whose outline I have sketched for you. Hirsch’s enterprise was a game, a show, and not expanded. A commonwealth does not consist only of agriculture. That part of these millions which has not yet been squandered by mismanagement will necessarily have to go toward an all-encompassing settlement. But I wouldn’t want a calculation to be based on this, any more than on other "philanthropists.”

 

The land company can succeed only if it is based not on rachmones [pity], but on economic interests. Perhaps I shall manage to obtain financially valuable concessions. Then you will hear from me again.

 

Tomorrow morning I am going to Constantinople. I don’t know yet how long I shall stay there. Should you have any message for me, please use the good offices of Mr. Greenberg, 80 Chancery Lane, who always has my address.

 

Very faithfully yours, Herzl.

יש לעשות את העניין: מהר ובממדים גדולים, באמצעות חברת הקרקעות והסחר שאת קוויה התוויתי לפניך. מפעלו של הירש היה משחק, ראוותנות, ולא בבחינת סוף דבר במחשבה תחילה. קהילייה איננה חקלאות בלבד. מה שעדיין לא בוזבז מן המיליונים האלה, מן ההכרח יזרום אל עבר התיישבות מקיפת־כול. ואולם על כך לא הייתי רוצה להישען, כשם שלא אֶשען על "נדבנים" אחרים.

חברת הקרקעות תצליח רק בתנאי שלא תסתמך על רחמנות [במקור: Rachmones], אלא על אינטרסים כלכליים. אולי יעלה בידי להשיג זכיונות בעלי ערך פיננסי. אז שוב תשמע ממני.

אני נוסע מחר בבוקר לקושטא. כמה זמן אשאר שם עוד אינני יודע. אם תרצה להודיע לי דבר־מה, השתמש־נא בתיווכו של מר גרינבֶּרג

,80 Chancery Lane

שתמיד יודע מה כתובתי!

המסור לך מאוד

הרצל

1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18

P. 87